Dodaj komentarz

Jolanta Wilsz Znaczenie samosterowności człowieka w działalności zawodowej

10659198_559658530829736_6633196621955486105_n

Dr hab. Jolanta Wilsz

JAKIE ZNACZENIE MA SAMOSTEROWNOŚĆ CZŁOWIEKA W JEGO DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ? – ROZWAŻANIA Z PUNKTU WIDZENIA CYBERNETYCZNEJ TEORII SYSTEMÓW AUTONOMICZNYCH PROFESORA MARIANA MAZURA

Mechanizm samoregulacji odnoszony do człowieka rozpatrywanego jako niezależny od oddziaływań otoczenia system, będący przypadkiem szczególnym systemu autonomicznego, gwarantuje mu: niezależność od otoczenia, SAMOSTEROWNOŚĆ, zachowanie własnej odrębności, integralności oraz trwałości w czasie, pomimo dokonujących się w nim zmian, upływu czasu oraz nieustannej zmiany warunków środowiskowych.
Zapotrzebowanie rynku pracy na pracowników o dużej samosterowności powinno ciągle wzrastać, gdyż będzie pojawiało się coraz więcej zawodów wymagających dużej samodzielności, inicjatywy, aktywności, przyjęcia odpowiedzialności za podejmowane działania, szerokich horyzontów myślowych, niezależności, skuteczności itp.
TYM LEPSZE POWINNY BYĆ EFEKTY UZYSKIWANE PRZEZ CZŁOWIEKA W PROCESIE PRACY, IM SKUTECZNIEJ STERUJE TYM PROCESEM. A STERUJE NIM TYM SKUTECZNIEJ, IM WIĘKSZA JEST JEGO SAMOSTEROWNOŚĆ, która mówiąc najogólniej, zależy od wiedzy, umiejętności, osobowości i predyspozycji człowieka.
Dużej samosterowności człowieka sprzyja świadomość, że:
– w „interesie własnym” człowieka jest ciągły rozwój, gdyż przyczynia się do zwiększenia jego samosterowności; zgodne z tym interesem jest przeciwstawianie się tym oddziaływaniom, które powodują regres rozwoju, ponieważ skutkiem regresu jest zmniejszenie samosterowności;
– im większą samosterowność ma człowiek, tym skuteczniej oddziałuje na otoczenie – przekształcając je oraz tym skuteczniej przeciwstawia się oddziaływaniom otoczenia szkodliwym dla niego;
– skuteczność tych oddziaływań może zagwarantować mu dobra znajomość i rozumienie otoczenia, z którym jest w relacji, im większą ma samosterowność, tym szybciej i lepiej go pozna.
Melvin L. Kohn i Carmi Schooler sformułowali trzy warunki samosterowności zawodowej:
– ludzie nie mogą być samosterowni w swej pracy, jeśli są ściśle nadzorowani;
– praca powinna wymagać inicjatywy, intelektu i niezależnej oceny samego wykonawcy pracy;
– praca powinna dopuszczać zróżnicowane podejście do zadań, organizacja pracy musi być złożona, musi obejmować całą gamę zadań, nie powinna więc być zrutynizowana.
Samosterowność człowieka zależy od jego ZDOLNOŚCI STEROWANIA. Im większe zdolności sterowania ma człowiek, tym większa jest jego samosterowność a w efekcie większa:
• niezależność od otoczenia;
• skuteczność sterowania nim;
• skuteczność zaspokajania wszelkiego rodzaju potrzeb własnych.
Równie ważne dla człowieka jest posiadanie jak największej zdolności przeciwstawiania się utracie zdolności sterowania, gdyż negatywną konsekwencją utraty tej zdolności jest zmniejszenie samosterowności. Przy czym całkowita utrata zdolności sterowania człowieka, której towarzyszy zupełny brak samosterowności, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla jego egzystencji. Istnieje ścisły związek pomiędzy zdolnością sterowania a zdolnością przeciwstawiania się utracie zdolności sterowania, im większa jest zdolność sterowania człowieka, tym większa powinna być jego zdolność przeciwstawiania się utracie zdolności sterowania.
Zdolność sterowania i zdolność przeciwstawiania się zdolności sterowania zależą od właściwości sterowniczych człowieka, którymi są jego stałe indywidualne cechy osobowości i cechy zmienne. Od tych cech zależy więc jego samosterowność, a więc również przebieg procesu sterowania się w środowisku.
Stałe indywidualne cechy osobowości człowieka w dziedzinie funkcji intelektualnych determinujące jego zdolności sterowania, gwarantują innowacyjne operowanie informacjami i kompetentne funkcjonowanie intelektualne wówczas, gdy są odpowiedniej wartości. Natomiast stałe indywidualne cechy w dziedzinie stosunków interpersonalnych determinują umiejętności interpersonalne i wpływają na kształt stosunków międzyludzkich.
Ponad to:
• Im mniejsza jest samosterowność człowieka, tym więcej wpływów innych ludzi musi respektować, tym częściej jest zmuszony funkcjonować w ich „interesie własnym”, zamiast w swoim.
• Im większa jest samosterowność człowieka, tym skuteczniej będzie likwidował zakłócenia już powstałe i przeciwdziałał tym, które mogą się pojawić, oraz łatwiej będzie powracał do stanu możliwie bliskiemu równowagi funkcjonalnej.
• Im większa jest samosterowność człowieka, tym większe ma zdolności poznawania otaczającej rzeczywistości, zdolności wyobrażania sobie nowej lepszej rzeczywistości oraz zdolności jej tworzenia.
Badacze samosterowności koncentrują się głównie na wpływie samosterowności zawodowej na osobowość człowieka. W przeciwieństwie do nich proponuję rozpatrywać samosterowność człowieka w kontekście jego osobowości.
WNIOSEK, na wyciągnięcie którego pozwala zaproponowane przeze mnie ujęcie samosterowności dotyczy samosterowności człowieka i jego osobowości, jest następujący:
OSOBOWOŚĆ CZŁOWIEKA WPŁYWA NA JEGO SAMOSTEROWNOŚĆ (w różnych sytuacjach, również w zawodowych, a więc na samosterowność zawodową), a ta z kolei wpływa na osobowość człowieka – MIĘDZY SAMOSTEROWNOŚCIĄ ZAWODOWĄ A OSOBOWOŚCIĄ WYSTĘPUJE SPRZĘŻENIE ZWROTNE. Im wyższy poziom osobowości człowieka, tym większa jego samosterowność a im większa samosterowność, tym są lepsze perspektywy podnoszenia poziomu osobowości człowieka.

Źródło (tekst i foto.): https://www.facebook.com/drhabjolantawilsz

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: