Dodaj komentarz

Maciej Węgrzyn: Obsada stanowisk sterowniczych w organizacjach

Każda działalność i każdy proces sterowania wymaga rozwiązywania następujących procesów decyzyjnych: określania celu, wskazywania sposobów jego osiągnięcia oraz zrealizowanie celów według znanych sposobów. Do rozwiązania tych problemów niezbędni są ludzie posiadający odpowiednie uprawnienia i odpowiednie umiejętności.
Wskazywaniem celów powinien zająć się postulator, sposobami jego osiągania optymalizator a środkami do wykonania- realizator. Ze względu na różnorodność działań każdy z nich powinien charakteryzować się określonymi parametrami charakteru z zakresu szerokości (to jest tolerancji i podatności, dynamizmu) i poziomu charakteru (to jest talentu, pojętności i inteligencji).
Ponadto każde przedsięwzięcie ma swoją specyfikę określoną charakterem celu: organizacja może być nastawiona na zdobycie określonego celu (armia na celu zwycięstwo) lub na przetrwanie (mocarstwo zagrożone musi walczyć o przetrwanie).
Obsada stanowisk w warunkach realizacji stałego celu:
Przyjmijmy założenie, ze postulacja nie powinna się zmieniać gdyż inaczej cel jaki osiągniemy nie będzie tym który deklarowaliśmy jako cel na początku przedsięwzięcia.
Rozpatrzmy obsadę stanowisk według szerokości charakteru.
Postulator powinien być nietolerancyjny, aby nie mógł zmieniać postulacji pod wpływem przypadkowych bodźców. Jednocześnie musi być podatny -nie może się bowiem zbytnio upierać przy optymalizacji gdy ma kłopoty z realizacją, a także  przy realizacji gdy są kłopoty z optymalizacją.
Optymalizator powinien być tolerancyjny aby dostarczać wielu wariantów rozwiązań i niepodatny aby zaproponowane przez niego środki były całkowicie zgodne z postulacjami.
Realizator powinien być tolerancyjny aby przyjmować narzucone postulacje bez zastrzeżeń i podatny aby podawane prze optymalizatora środki modyfikacji dla danej postulacji mogły być bez oporu wdrożone do realizacji.
Również obsługa torów sterowniczych nie może być przypadkowa. Ze względu na konieczność utrzymania całego systemu w równowadze najważniejsze jest zapewnienie dopływu energomaterii z otoczenia i informacjo o ewentualnych zmianach w zasilaniu. Zmiany te muszą być możlwie wiernie przekazywane do postulatora, a więc obsługa toru obciążeniowego realizator- postulator mysi być tolerancyjna, gdyż bodźce będą różnorodne i niepodatna aby nie wpływać na zmiany w postulacji wskutek przypadkowych zakłóceń.
Obsługa toru naprężeniowego postulator- Realizator  musi być nietolerancyjna i niepodatna aby nie zmieniać danych o postulacji  wskutek zakłóceń.
Obsługa toru emocjonalnego  optymalizator- postulator musi być tolerancyjna bo bodźce będą różnorodne i niepodatna aby nie zmieniać danych pod wpływem zakłóceń
Również obsługa toru refleksyjnego  postulator- Optymalizator musi być nietolerancyjna i niepodatna aby nie zmieniać sygnałów i wiernie przedstawić postulację i stan realizacji a tym samym ułatwić dobrą optymalizację. Są to nieliczne przypadki kiedy przydatny jest tak wąski charakter.
Paradoks w obsadzie stanowisk sterowniczych według dynamizmu polega na tym, że w tym zakresie nie ma żadnych przeciwwskazań i początkowo teoretycznie każdy dynamizm jest dobry. Obserwacje życia codziennego wskazują się jednak na to ze endodynamicy wyraźnie siłują przejąć funkcje postulaora a wtedy postulacja może być zmienna.
Przydatność poszczególnych przejawów  dynamizmu zobrazuje  najlepiej porównanie dwu wykresów – szerokości charakteru i dynamizmu w tej samej skali czasowej wieku osobnika.

mwscd

Rys.1. Szerokość charakteru i dynamizm w skali wiekowej. Źródło- opracowanie własne.

Widać wyraźnie ,że wysoka podatność występuje u ludzi młodych a wysoka tolerancja u ludzi starych. Nie ma tolerancyjnych egzodynamików i podatnych endodynamików.
W tym przypadku jeśli postulacja ma być spełniona to na postulatora najlepiej nadaje się osoba o charakterze egzodynamika . Kolejność organizowania się grupy jest następująca:  Egzodynamik ( ponieważ reaguje najwcześniej)  jako pierwszy daje postulat, statyk zgłasza gotowość realizacji (jeżeli jest to zgodne z jego zasadami) a endodynamik jako najbardziej doświadczony podaje optymalizację( zwykle podaje taką aby była dla niego też korzystna).
Dzieci wołają jeść, rodzice wyruszają na polowanie w myśl wskazówek dziadków.
Rozpatrzymy teraz obsadę stanowisk według parametrów informacyjnych czyli poziomu charakteru:
Najbardziej różnorodny rozpływ mocy następuje w podsystemie Optymalizator toteż funkcje te powinna spełniać osoba o dużej inteligencji ogólnej.
Natomiast najsilniejsze rozpływy występują w podsystemie realizator i tę funkcje powinny wykonywać się osoby pojętne.
Z kolei sprawowania funkcji postulacyjnych wymaga odwoływania się bez przerwy do określonego rodzaju bodźców- wymaga więc talentu.
Czyli: Postulator stawia problemy z zakresu swojego talentu.
Optymalizator szuka różnorodnych rozwiązań z zakresu swojego talentu i inteligencji.
Realizator rozwiązuje problemy zgodnie ze swoją pojętnością i talentem.
Jeżeli jedna osoba ma spełnić dwie funkcje musi się wyróżnić wysokimi parametrami intelektualnymi i tak na przykład postulator i optymalizator postawi problem i doprowadzi do sytuacji , w której wystarczy go zrealizować, gdyż wszystkie warunki będą przez niego już rozpatrzone/ przedsiębiorca potrzebuje robotników/
Postulator i realizator postawi problem z zakresu swojego talentu i ponieważ jest pojętny szybko zrealizuje podany wariant /spółdzielca realizuje według optymalizacji managera/.
Natomiast rozpatrzenie większych ilości wariantów pozostawi managerowi . Optymalizator i  realizator zoptymalizuje postawiony problem i zrealizuje  ale sam problemów nie zauważa= manager od tego ma postulatora czyli inwestora/.
Osoby genialne mają najwięcej szans na pełnienie wszystkich trzech funkcji gdyż potrafią problem postawić, zoptymalizować i zrealizować. Wtedy rzemieślnicy według własnego talentu zakładają własne warsztaty ( również naukowe), bo sami wysuwają własne postulaty dotyczące działalności- nie pytaj co mają robić, są inteligentni więc wybierają właściwe warianty z wielu możliwych, są pojętni więc potrafią postulaty zrealizować według wybranej optymalizacji jak robić szybko uczą się sami i uczą innych czym robić.
Od obsługi torów sterowniczych nie wymaga się wyższych od przeciętnych parametrów intelektualnych.
Rozróżnienie to jest istotne, gdyż ze względu na możliwość pełnienia więcej niż jedna funkcji w procesie produkcji mamy osiem grup ludzi w organizacji. Dla oznaczenia poszczególnych grup ze względu na pełnione funkcje wprowadzamy następujące konwencje terminologiczne w odniesieniu do ról grup społecznych biorących udział w procesie produkcyjnym.

1)    postulują, nie optymalizują, nie realizują (100) –inwestorzy,
2)    postulują, optymalizują, nie realizują (110) – przedsiębiorcy,
3)    postulują, nie optymalizują, realizują (101) – spółdzielcy,
4)    postulują, optymalizują, realizują (111) – rzemieślnicy,
5)    nie postulują, optymalizują, nie realizują (010) – zarządcy, managerowie
6)    nie postulują, optymalizują, realizują (011) – nadzorcy, inżynierowie, mistrzowie
7)    nie postulują, nie optymalizują, realizują (001) – robotnicy, pracownicy
8) nie postulują, nie optymalizują, nie realizują (000) – administracja

Obsługa torów sterowniczych bywa czasem pomijana w rozważaniach , przyjmuje się ,że przekazywanie danych następuje niejako automatycznie a urzędnicy nie mają nic do powiedzenia. Tymczasem już Napoleon wprowadził zasadę, że goniec wiozący meldunek ze sztabu armii do dowództwa dywizji nie wraca z odpowiedzią ale zostaje przy tamtym sztabie- bo gdyby nawet wiedział co było w meldunku, nie będzie mógł przekazać wrogowi (nawet na torturach) odpowiedzi. Przyjmuje się za pewnik, że urzędnicy przekazują informacje wiernie pomiędzy podsystemami. Są jednak zastrzeżenia  organizacyjne- jeżeli funkcje określonego rodzaju spełnia wąska grupa osób (czasem wystarczy jeden człowiek), to dla oszczędności w wydawaniu energii i w czasie przyswajania liczba informacji płynąca do nich musi być zmniejszona przez dokonywanie syntezy zaś liczba informacji płynąca od nich powinna być zwiększona drogą analizy. Problem ten uwidocznił się w badaniach zespołu prof. R. Tadeusiewicza. Dokonywanie syntezy wymaga pojętności  i talentu aby w różnorodności dostrzec rzeczy najważniejsze a dokonywanie analizy wymaga inteligencji i talentu aby uzyskać dostateczną różnorodność i szczegółowość. Stąd niewłaściwy dobór urzędników powoduje, że analiza jest słaba (bo zbyt wąska) a synteza niejasna. Dlatego tory wiodące do wąskiej grupy ludzi muszą obsługiwać pojętni a tory od niej- inteligentni..
Jeżeli dana postulacja jest zrealizowana pojawia się problem , czy utrzymać daną organizację czy też nie- wtedy wkraczają do akcji inteligentni endodynamicy, którzy przez zmianę postulacji- „utrzymajmy naszą organizację”- sami usiłują przejąć funkcje postulatora . Typowym przykładem organizacji przedsięwzięcia, którego role były obsadzone zgodnie z podanymi zasadami było imperium Aleksandra Macedońskiego. Ten egzodynamiczny  i utalentowany wódz, twórca imperium, był nietolerancyjny, ale podatny: ustąpił przed żądaniami żołnierzy  dotyczącymi powrotu ze zdobyczą do domu. Realizatorami byli pojętni statycy- żołnierze i dowódcy, tolerancyjni i podatni, aż im się podatność na trudy skończyła a dynamizm charakteru przyspieszył i chcieli już być w domu, więc zmusili Aleksandra do powrotu. Inteligentni egzostatycy to greccy mędrcu towarzyszący wyprawie (jak Eumenes) lub ją propagujący jak Arystoteles. Po śmierci Aleksandra zaczęły się walki wodzów przy czym głównymi protagonistami był ludzie w starszym już wielu- Antygonos i Ptolemeusz. Zabrakło jednoczącego postulatu zdobywania świata, zrodziły więc cząstkowe postulaty zdobywania dla siebie mniejszych królestw.  Dla nietolerancyjnych i niepodatnych utalentowanych statyków zmiana postulacji jest nie do przyjęcia! Wódz Wizygotów, Fritigern, zwycięzca spod Adrianopola odsunięty od dowództwa popełnił samobójstwo na wieść o pokoju oraz przyjęciu króla Atanaryka na dwór w Konstantynopolu.

mwoss

Rysunek 2. Obsada stanowisk sterowniczych przy realizacji stałej postulacji. Źródło- opracowanie własne

Jednak podany powyżej model systemu sterowniczego ma wadę, o której się głośno nie mówi- wpada w drgania niegasnące. Aby się utrzymywał w równowadze i nie rozleciał od nadmiarów lub niedomiarów musi mieć wbudowany równoległe drugi postulator. Rozpatrując możliwości zrealizowania takiego sytemu jako „pattern” należy wziąć pod uwagę kryterium stabilności. Okazuje się, że taki system nie jest stabilny i wpada w drgania niegasnące, ratunkiem jest dodanie równoległego podsystem postulator. Na przykład:  jeżeli celem jest produkcja maszyn i chcemy ich wyprodukować jak najwięcej, to zabraknie gotówki na materiały i wypłatę,  jeżeli celem jest gotówka, to po sprzedaniu gotowych maszyn i zgarnięciu gotówki  nie mamy z czego robić nowych maszyn. W przypadku Aleksandr on chciał władzy i sławy a żołnierze sławy i pieniędzy.
Zmiany w postulacji są możliwe w każdym przypadku a dla utrzymania całości organizacji są wręcz konieczne- postulat utrzymania organizacji jako całości wymaga jednak innego sposobu obsady stanowisk.
Obsad stanowisk przy zmiennej postulacji.
W tym przypadku Postulator powinien być tolerancyjny i niepodatny aby przyjąć do wiadomości różnorodne warianty optymalizacji ale nie dopuścić do utraty całości organizacji.
Optymalizator musi być nietolerancyjny ale podatny, realizator zaś i tolerancyjny i podatny ponieważ takich ludzi nie ma ( patrz rys. 1) zwiększa się robotnikom wymagania w pracy i utrzymuje w strachu przed utratą pracy w przypadku rozpadu firmy.
Wtedy postulatorem będzie endostatyk optymalizatorem będzie egzodymanik (nowator) a realizatorem statyk.
Postulator powinien być pojętny aby kierować do realizowania  te sposoby,  które służą do utrzymania się całości organizacji, optymalizator powinien być utalentowany, bo wymyśla coraz to nowa sposoby pracy, a realizator inteligentny żeby nadążyć za zmianami.
Obsługa torów sterowniczych tym przypadku ma być pojętna i niepodatna aby nie dochodziło do zakłóceń (inteligencja jest raczej zbędna gdyż wówczas odpowiedzi na zadane problemy mogą być dopasowane do życzeń odbiorcy).
Jak widać „megapostulat”: czy  osiągnąć wyznaczony cel  rozwiązać organizację (jak łowy na niedźwiedzia pod dowództwem Wojskiego) czy utrzymać w całości organizację.
Fakt ten jest decydujący przy obsadzeniu stanowisk sterowniczych w każdej organizacji.

mwoss1
Rysunek3. Obsada stanowisk sterowniczych przy realizacji zmiennej postulacji. Źródło- opracowanie własne.

Jednak nie tylko megapostulat jest ważny bo ważne są także inne niż stałość postulacji cechy charakterystyczne organizacji ( przedsiębiorstw) , ale o tym w następnym tekście.

Maciej Węgrzyn

Częstochowa- Suków- lipiec 2012

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: